Klimaatbestendige en groene omgeving

Met een geveltuin maak je ruimte voor planten langs de gevel van je woning. Zo wordt de straat groener en aangenamer. Een geveltuin verkoelt je woning in de zomer en helpt hitte en wateroverlast in de straat te verminderen. Ook creëer je een fijne plek voor insecten en vogels. 

Het aanleggen van een geveltuin mag - behalve in het stadscentrum* - zonder toestemming van de gemeente. Voor de aanleg van een geveltuin is subsidie beschikbaar. De geveltuin mag maximaal 1,5 tegel (45 cm) breed zijn.

Hoe leg je een geveltuin aan?

1. Haal maximaal anderhalve stoeptegel weg. Zet de tegels rechtop in de grond om een rand te maken. Let op: laat minimaal 1,20 meter stoep vrij voor voetgangers. Houd de ventilatieroosters van je woning vrij.
2. Schep de ondergrond weg tot maximaal 30 centimeter (één stoeptegel) diep. Vul het gat met tuinaarde en meng dit met de weg geschepte ondergrond.
3. Plant hierin de nieuwe planten**.
4. Vraag de subsidie aan (let op: maak een foto van de gevel vóórdat je aan de slag gaat en bewaar het bonnetje van de gekochte planten).
5. Onderhoud je geveltuin. Geef de planten water en snoei overhangende takken, zodat de stoep vrij blijft voor voetgangers. 

*Woon je in het stadscentrum?

Dan vraag je de aanleg van een geveltuin aan bij de gemeente via het meldingsformulier. De gemeente verwijdert kosteloos de tegels vanwege de historische waarde en legt de fundering voor jouw geveltuin. De beplanting kies en betaal je zelf: hiervoor kun je tot maximaal € 75 subsidie krijgen.

**Welke planten zijn geschikt voor een geveltuin?

Niet alle planten zijn geschikt voor een geveltuin. Kies geen planten die uitgroeien tot brede struiken of bomen. Vermijd ook grote, stekelige struiken of planten met sterke wortels die overlast kunnen veroorzaken. 

Klimplanten zoals klimop, clematis en kamperfoelie zijn zeer geschikt. Ook stokrozen en zonnebloemen doen het goed in een geveltuin. Let bij het kiezen van planten op de ligging van de gevel. Sommige planten groeien beter in de zon, terwijl andere juist goed groeien in de schaduw. 

Kies bij voorkeur voor inheemse, onbespoten planten. Deze zijn een voorwaarde voor de aanvraag van de subsidie. Bespoten planten zijn giftig voor insecten, vlinders en bijen. Inheemse planten komen van nature voor in Nederland en passen goed bij ons klimaat. Ze hebben vaak minder water en mest nodig en trekken insecten, vlinders en vogels aan. Voorbeelden zijn wilde marjolein, duizendblad, lelietje-van-dalen en zonneroosje.
 

Een groen dak zorgt voor natuurlijke verkoeling van de woning en de omgeving. Het draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit, het opvangen en vasthouden van hemelwater en zorgt voor een gezonde, levendige omgeving. Voor de aanleg van een groen dak is subsidie beschikbaar vanuit de gemeente. Hier leest u meer over de voorwaarden van de subsidie. 

Daarnaast biedt de provincie Noord-Brabant en het Prins Bernard Cultuurfonds mogelijkheden voor woningeigenaren die gezamenlijk een groen dak willen aanleggen. Via het Buurtfonds - Buurtnatuur en buurtwater kunt u een aanvraag indienen. 

De vakken om bomen in de straat heen zijn boomvakken, ook wel boomspiegel of boomkrans genoemd. Zo’n boomvak kun je 'adopteren' het planten of zaaien van bloemrijke planten. Het bevordert ook de biodiversiteit en de straat zier er groener en aangenamer uit. Om een boomvak te ‘adopteren’ hoef je geen toestemming te vragen, maar er zijn wel voorwaarden: 

• De beplanting mag het uitzicht voor het verkeer niet hinderen. Overhangende begroeiing wordt door de gemeente verwijderd.
• Er mag geen hekje of afzetting om de boom geplaatst worden. Je mag wel een bordje in het boomvak plaatsen met tekst, zoals 'Houd mij schoon en vrij van hondenpoep'.
• Het ophogen van het boomvak of het verhogen van de randen rondom het boomvak door middel van hout en/of steen is niet toegestaan. Hierdoor kan de boom in conditie achteruitgaan of afsterven.

Welke planten zijn geschikt voor een boomvak?

Niet alle planten zijn geschikt voor een boomspiegel. Gebruik géén planten die uitgroeien tot brede struiken of klimplanten. Planten die wel geschikt zijn: bol- en knolgewassen (bijvoorbeeld tulp, hyacint, narcis, krokus, dahlia, anemoon), bloemenzaadmengsels, verschillende vaste planten en bodembedekkers (bijvoorbeeld venijnboom, gipskruid, lampenpoetsersgras, lavendel). 

Een betere opvang en afvoer van regenwater kan overstromingen tegengaan en water opvangen voor droge periodes. Door regenwater vast te houden, vullen we het grondwater aan en hoeven we minder drinkwater te gebruiken voor de tuin. 

Je kunt op verschillende manieren regenwater opvangen en afvoeren. Denk bijvoorbeeld aan een regenton, een vijver en het afkoppelen van de regenpijp. Voor dit soort maatregelen is subsidie beschikbaar. Hier leest u meer over de voorwaarden van de subsidie.

Tegels in de tuin zijn heet in de zomer en laten geen water door. Door tegels te verwijderen en de tuin te vergroenen zorg je voor verkoeling in de tuin, wordt het water sneller in de bodem opgenomen en verminder je wateroverlast. Voor het verwijderen van tegels en het vergroenen van de tuin is subsidie beschikbaar. Daarnaast kun je de tegels onder bepaalde voorwaarden (gratis) laten ophalen door de tegeltaxi van het NK Tegelwippen. 

NK Tegelwippen

De gemeente Bergen op Zoom doet mee aan het NK Tegelwippen van 21 maart t/m 31 oktober. Tijdens dit NK strijden gemeenten tegen elkaar om zoveel mogelijk tegels in te ruilen voor groen. Vorig jaar wipte de wijkcommissie in Noordgeest samen met de buurt vele tegels op het terrein voor de winkels in Noordgeest!

Wil je de tegels in de tuin of op een bedrijventerrein vervangen door groen? Of heb je een idee om de buurt groener te maken? Met de tegeltaxi haalt de gemeente op bepaalde momenten de tegels gratis op. Meld jouw initiatief aan via: Meteen melden. Geef aan dat het over NK tegelwippen gaat en stuur een foto van de plaats waar je de tegels wil verwijderen.  

Vergeet niet om de verwijderde tegels op te geven via de website van het NK Tegelwippen, dan worden ze bij de Tegelteller van de gemeente Bergen op Zoom opgeteld. Zo kunnen we de tussenstand zien, maar ook hoe we ervoor staan tegenover de gemeenten die we uitdagen voor de hoogste score: Steenbergen en Woensdrecht! Bovendien maak je kans op verschillende prijzen.

Wat kun je het beste planten?
De ideale beplanting verschilt per maand. In maart en april plant je het beste vaste planten, in april en mei kies je voor bloemenzaadjes, in september en oktober bloembollen en vaste planten en in oktober ook nog hagen.

Op de website van het NK vind je tuintips en inspiratieprojecten. Ook Stichting Steenbreek heeft veel ideeën.

De gemeente Bergen op Zoom is aangesloten bij de Stichting Steenbreek. Dit betekent dat de gemeente toegang heeft tot een schat aan kennis en promotiemateriaal (foto’s, teksten, flyers). Deze stelt de gemeente graag ter beschikking aan initiatiefnemers die zelf een actie willen organiseren rondom ontstenen en vergroenen. Wil je gebruikmaken van deze beeld- en kennisbank? Meer informatie leest u op de website van Stichting Steenbreek.