In de lente verschijnt de eikenprocessierups weer in de eikenbomen. De eikenprocessierups vervelt een aantal keer en krijgt dan branderige haren. Die kunnen bij dieren en mensen zorgen voor huiduitslag, last van ogen of luchtwegen. Daarom worden er door de gemeente voorzorgsmaatregelen genomen.

Wat is de eikenprocessierups? 

Eikenprocessierupsen

De eikenprocessierups is een rups die in eiken voorkomt. Het is de larve van een nachtvlinder. De vlinder legt haar eitjes vooral in de toppen van eikenbomen. Daar overwinteren ze. In de lente komen de eitjes uit en worden het rupsen. De rupsen vervellen een paar keer en maken grote nesten op de stam. ’s Nachts gaan ze in een lange rij ‘in processie’ op zoek naar eten. Als de rupsen drie keer zijn verveld, krijgen ze in mei en juni branderige haren. Als de rupsen groeien laten deze haren los. Dat kan vervelend zijn voor mensen en dieren. In juli worden het vlinders. Als de vlinders in augustus uitvliegen leggen ze eitjes in de toppen van eikenbomen. Daaruit kunnen weer rupsen komen. De eitjes overwinteren zonder problemen in zachte en strenge winters.

Wat doet de gemeente?

We willen de overlast zo veel mogelijk beperken. Daarom moeten we zorgvuldig uitzoeken wat de risico’s zijn. Hoe we ze het beste kunnen bestrijden. En wat het beste is voor het milieu. Om ze goed te kunnen bestrijden moeten we door de jaren heen verschillende dingen doen. We werken volgens de landelijke leidraad Beheersing eikenprocessierups 2019.

  • We hebben bloembollen geplant. De bloemen trekken insecten aan die graag eikenprocessierupsen eten.
  • Het maaien van bermen en grasvelden passen we op sommige plaatsen aan. Zo zorgen we dat er meer insecten in komen. 
  • Voortaan gaan we minder eiken planten en meer andere bomen.
  • We beginnen met het wegzuigen van rupsen als we de eerste nesten zien.
  • Als de apparatuur er niet bij kan verwijderen we de nesten handmatig. Dat doen we met lijmspray. Daarna doen we de nesten in een afgesloten zak en brengen die naar een verbrandingsoven. Dit doen we alleen bij moeilijk bereikbare nesten. Ga dit niet zelf doen!
  • In de nazomer plaatsen we speciale vallen voor de nachtvlinders. Daarmee gaan we na hoeveel eikenprocessierupsen we volgend jaar kunnen verwachten.  
  • We geven tips zodat je meer vogels in je tuin kunt lokken. Zo zorgen we samen voor meer soorten in de natuur en meer dieren die de rupsen eten. 
  • We hebben nestkastjes voor vogels opgehangen. Deze nestkastjes zijn vooral fijn voor mezen. En mezen zijn de natuurlijke vijand van de eikenprocessierups.
  • Voor vleermuizen worden speciale vleermuiskasten opgehangen. Vleermuizen eten namelijk de vlinders van de rupsen. En minder vlinders betekent minder rupsen.
  • In de lente bespuiten we de bomen op de plaatsen waar we de meeste overlast verwachten. We spuiten met het biologische middel Xen Tari. We kijken eerst of er beschermde vlindersoorten zijn. Als dat zo is spuiten we niet. De middelen zijn veilig voor mens en dier. Op plaatsen waar niet gespoten wordt en later toch overlast ontstaat, gaan we daarna nog bestrijden door zuigen of plukken. Op deze kaart kunt u zien waar we de eikenprocessierups biologisch bestrijden.

Wat gebeurt er in mei, juni en juli?

In mei, juni en juli zuigen we de rupsen weg in de openbare plaatsen van de gemeente. Ook in de gebieden waar we biologische bestrijding hebben gedaan.

Zijn we langs geweest in de straten en zie je toch nog nesten met rupsen in de boom? Dat kan gebeuren omdat een nest door wind of regen uit de boom gevallen is. De rupsen kruipen dan daarna terug de eiken in. Maak dan hier een melding.

Monitoring

Ook gaan we monitoren. Dat doen we door in de nazomer met speciale vallen voor vlinders. We tellen de gevangen vlinders. Deze informatie is belangrijk voor de bestrijding in het volgende jaar.

Wat kunt u zelf doen?

Zorg voor een groene tuin met planten, bomen en struiken. Dat is goed voor vogels en insecten die meehelpen de eikenprocessierups te bestrijden. Dat doet u zo:

  • Plant bloemen, bessenstruiken of fruitbomen
  • Laat gevallen bladeren en tuinafval zoveel mogelijk liggen. Nuttige insecten kunnen daar in leven.
  • Hang nestkasten op. Verstoor de vogelnesten niet
  • Maak de nestkasten in het voorjaar schoon zijn. Helemaal klaar voor nieuwe nestjes. Want als er nog resten van een nest van vorig jaar in zitten komen er geen vogels in broeden.
  • Zorg voor water in de tuin. Dit trekt niet alleen vogels aan maar ook allerlei nuttige insecten.

Als u zelf eikenbomen in uw tuin heeft

Zorg dat nesten snel worden weggehaald door een expert. Laat ze wegzuigen, ga ze niet zelf wegbranden. Doe ook geen plastic folie om de eiken. De rupsen laten zich daar niet door tegenhouden. Het is verstandig om voor volgend voorjaar de bomen te laten bestrijden met een biologisch middel. En denk ook zeker aan natuurlijke bestrijding. Zie tips hierboven.

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik bomen met eikenprocessierupsen?
De rupsen kunt u zien zitten in nesten op de stammen of dikkere takken. De nesten zijn dichte spinsels van vervellingen van de huid van de rupsen, met brandharen en uitwerpselen. De rupsen gaan ‘s nachts in processie op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen processierupsen kunnen een boom helemaal kaalvreten.

Is de eikenprocessierups gevaarlijk voor de gezondheid?
Het zijn de brandharen die voor klachten kunnen zorgen. Bij contact met deze brandharen kan jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan luchtwegen ontstaan. Deze brandharen worden bij een ongewenste aanraking actief afgeschoten door de rups. De haren kunnen ook vanuit de nesten met de wind worden meegevoerd. Of door trillingen van verkeer vrijkomen en verder verspreiden. Ook met brandhaar besmette kleding of andere voorwerpen kunnen een bron van overdacht naar mensen zijn.

Wat kunt u doen bij klachten?
Meestal verdwijnen klachten binnen enkele dagen tot weken spontaan. Neem bij ernstige klachten contact op met de huisarts. Bij hevige jeuk kunt u een middel tegen de jeuk gebruiken. Zoals een crème op basis van menthol, aloë vera of calendula. Wat ook werkt is om de huid met plakband te strippen, en zo alle brandharen weghalen. Was uw huid goed en spoel uw ogen met lauwwarm water.

Wat kunt u doen om klachten te voorkomen?
Vermijd direct contact met de rupsen, brandharen en spinselnesten. Bedek hals, armen en benen zoveel mogelijk en vermijd gebieden waar eiken staan. Ga niet zomaar in het gras of in de berm zitten. Vertel uw kinderen over de gevaren van de rups.

Wat gebeurt er als mijn huisdier in aanraking komt met de brandharen?
Dieren nemen vaker grote aantallen brandharen op. Zij kunnen last krijgen van zwellingen van de tong en lippen, een ontsteking van het mondslijmvlies en ogen en ademhalingsproblemen. De dieren gaan kwijlen en tranen. Honden kunnen slikklachten krijgen en gaan kokhalzen en braken. De schade in de bek kan ernstig zijn, in zeldzame gevallen sterft een deel van de tong af. Klachten van de huid zijn zeldzaam, omdat dieren een vacht hebben. Heeft uw dier last, ga dan naar een dierenarts.

Wanneer start de gemeente met het bestrijden van de rups?
Het exacte moment is nu nog niet te zeggen. Uiteraard houden we de ontwikkeling van de eikenprocessierups nauwlettend in de gaten.

Op welke locaties bestrijdt de gemeente de eikenprocessierups?

Op deze kaart kunt u zien waar we de eikenprocessierups biologisch bestrijden.

Hoe kan ik een melding maken als ik in de gemeente een nest tegenkom?
U kunt een melding doen via het meldingsformulier of via de BuitenBeter App. Geef dan de plaats nauwkeurig aan ons door zodat de gemeente snel en goed kan handelen.

 

Meer informatie

Uitgebreide informatie kunt u vinden op de website van de GGD: www.rupsen.info. Ook op deze website vind je veel informatie https://processierups.nu/ 

 

Heeft deze informatie u geholpen?