Nieuwjaarstoespraak burgemeester, maandag 9 januari 2017

Splinter, F. (Fabiola)

Tijdens de nieuwjaarsreceptie op maandag 9 januari werden de gasten toegesproken door burgemeester Frank Petter. De nieuwjaarstoespraak is hier te lezen.

Bergen op zoek naar verbinding

Geachte aanwezigen,

En zo stappen we dan samen over de drempel naar het nieuwe jaar. We blikken terug op een jaar met veel onrust en onzekerheid, veel maatschappelijke en politieke spanningen, mondiaal en lokaal. Maar ook een jaar dat voor mij persoonlijk en mijn gezin veel venijn in de staart had zitten. Gelukkig zijn de perspectieven goed en zal ik de komende tijd weer mijn werkzaamheden oppakken. Met een knipoog naar de komende Vastenavend: Het zit in “d’n aard van ‘t beesje” om er weer volop tegen aan te gaan, maar ik besef ook dat ik toch wel enige tijd nodig zal hebben om te re-integreren. Begin februari onderga ik nog een kleine hersteloperatie en de komende twee maanden zal ik mij vooral moeten concentreren op mijn hoofdtaken. Ik vraag hiervoor uw begrip. Overigens heeft het college en in het bijzonder onze locoburgemeester de afgelopen maand zeer adequaat de honeurs waargenomen, waarvoor mijn grote dank! Ook wil ik u allemaal heel erg bedanken voor alle blijken van steun en medeleven. Het is onmogelijk om dat allemaal persoonlijk te doen. Ons huis stond vol bloemen. Er zijn talloze kaarten, brieven, mails sms’jes en apps verstuurd. Het heeft Elma en mij heel erg goed gedaan.

Zoals gezegd: in internationaal verband kan nog steeds gesproken worden van een onzekere en onstabiele wereld. Europa als baken van stabiliteit en vrede wankelt en ook in ons eigen land is er veel onzekerheid die zich uit in politieke spanningen. Daar waar de nationale overheid steeds minder in staat is om mondiale en lokale problemen op te lossen zien we dat juist de stad, juist de lokale gemeenschap aan betekenis gaat winnen. De voormalig burgemeester van New York, Michael Bloomberg, zei ooit: ‘Het verschil tussen mijn bestuursniveau en andere bestuursniveau’s is dat er op stadsniveau moet worden gehandeld. Presidenten profeteren principes; burgemeesters halen de vuilnis op’. Hoewel Bergen op Zoom natuurlijk niet met New York te vergelijken is, kun je deze lijn wel doortrekken naar onze eigen situatie. Nationaal kunnen er vergezichten over klimaatbeheersing en energieakkoorden komen, lokaal lopen wij te hoop tegen de kerncentrale in Doel. Nationaal en internationaal kunnen en moeten er ook verdragen gesloten worden over de sterke toestroom van vluchtelingen, maar lokaal moeten wij er met elkaar uit zien te komen wat we concreet kunnen en willen doen. Als stad, als lokale gemeenschap, kunnen wij dingen doen die nationale staten niet kunnen doen. Wij zijn actiegericht.  In de stad, in de lokale gemeenschap ontplooien we onze creativiteit, bestendigen we onze gemeenschap, realiseren we burgerschap, slaan we de handen in elkaar. En er wordt natuurlijk heel wat afgemopperd en ook de journalistiek loopt niet altijd over van enthousiasme. Maar als burgemeester ben ik trots op deze gemeenschap, op de betrokkenheid en passie van raadsleden en duoburgerleden, op de veelheid aan initiatieven genomen door burgers en verenigingen, op ondernemers en bedrijven, organisaties en instellingen die met veel enthousiasme de poort naar de toekomst openzetten. Het koninklijk werkbezoek nu bijna een jaar geleden heeft laten zien hoe groot ook vanuit die hoek juist lokale initiatieven gewaardeerd worden! (Applaus voor uzelf). Let wel: er is absoluut geen rede tot zelfgenoegzaamheid. De actiegerichtheid van onze gemeente zal ook zichtbaar moeten worden daar waar het veiligheidsgevoel van burgers wordt aangetast. We weten het: samenleven gaat niet vanzelf, daar zit een zachte kant aan, maar ook een harde. Intimidatie en overlast worden  niet getolereerd!  

Vanouds is daar het besef dat steden hun kracht niet alleen ontlenen aan de saamhorigheid van  inwoners, maar ook van de verbindingen met andere steden. Daarom zullen wij het ook in de toekomst nog meer van samenwerking met andere gemeenten en netwerken moeten hebben. Ik denk dan niet alleen aan onze eigen regio, maar ook aan de ingezette contacten met gemeenten in Zeeland, met de steden Gent en Antwerpen, ja zelfs met Edmonton. Want we kunnen terugkijken op een zeer geslaagd werkbezoek aan deze stad met ruim een miljoen inwoners. Tijdens het bezoek stond natuurlijk  het gezamenlijk gedenken van onze bevrijding centraal, maar ook economische perspectieven kregen de aandacht. Een tegenbezoek is in voorbereiding. Belangrijk is dat wij in de contacten met andere steden en regio’s een duidelijk profiel laten zien waarop we herkenbaar en aanspreekbaar zijn. In de biobased Delta zijn het natuurlijk de bedrijven die ontwikkelen, maar als gemeenten kunnen wij proactief en faciliterend kansen creëren.

De stad, de lokale gemeenschap is de plaats waar de echte maatschappelijke vernieuwingen gaan plaatsvinden. Zijn wij daar als gemeentebestuur ook goed op voorbereid? Enerzijds zien we door decentralisaties en de ontwikkelingen die ik zojuist beschreef dat er steeds meer op het lokaal bestuur af komt. Anderzijds beseffen we dat we de relatie van het gemeentebestuur met de samenleving zullen moeten vernieuwen en verstevigen. In de samenleving is sprake van scherpe verdeeldheid en het vertrouwen in de politiek neemt af. Er zijn mensen die teleurgesteld zijn, soms boos, soms onverschillig, soms ook haken ze af.  Tegelijk zien we ook allerlei initiatieven van maatschappelijke groeperingen; mensen die mee willen denken en vooral ook mee willen doen over de binnenstad, over cultuur, over de toekomst van onze gemeente. Het goud van Bergen op Zoom is te vinden bij al die vrijwilligers die zich hier voor inzetten (applaus!!). Ik kom daar straks heel specifiek nog op terug. Daar willen we als bestuur alle ruimte aan bieden.  Het gaat daarbij –zoals de VNG commissie olv prof. Wim van de Donk het omschrijft- om een meervoudige democratie. Daarbij zullen we ook kritisch moeten kijken naar de resultaten van het dualisme. Het dualisme heeft misschien wel meer politiek gebracht, maar niet meer democratie. Te vaak ontaardt dualisme in duelisme in een wij-zij denken, waardoor de samenleving en de burgers buiten beeld geraken. Ik verwacht voor de toekomst veel van de uitwerking van het nieuwe vergadermodel, onder leiding van Peter van den Ouden. Dat er meer duidelijkheid komt over de vraag wie op welke stoel moet gaan zitten, zodat zich niet het beeld aan ons opdringt van de stoelendans: wachten tot de muziek ophoudt en dan zien welke stoel onder wiens achterwerk weggetrokken is. Ik spreek de hoop en het vertrouwen uit dat het ons lukt om de verbinding te vinden: als gemeentebestuur samen met de medewerkers van het stadskantoor en als gemeentebestuur in relatie met onze burgers. Ook hier is het van belang dat we ons niet verliezen in structuurdiscussies, maar dat we gaan doen. Vanuit een basisvertrouwen samen de schouders er onder zetten, gericht op wat ons verbindt, vooral gericht op resultaat. We gaan ongetwijfeld een hectisch jaar tegemoet. Nationale verkiezingen en daarna  de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018. Het rommelt al aan de horizon. Maar wij houden ons vast aan de oproep uit ons volkslied: “Berg op Zoom hout u vroom”. Die woorden had ik natuurlijk liever in de Gertrudiskerk uitgesproken, maar ook hier in dit aloude stadspaleis zijn ze van toepassing, want het betekent: wees krachtig, wees slagvaardig en wees daarin eendrachtig. Een gezond en voorspoedig nieuw jaar wens ik u mede namens het gemeentebestuur.

Nu ik mijn nieuwjaarstoespraak heb afgerond, wil ik toch nog graag uw aandacht even vasthouden. In mijn toespraak heb ik het gehad over betrokkenheid en gemeenschapszin.  Wanneer je dat in zo’n toespraak hoort, komen die termen redelijk abstract, zelfs wat afstandelijk over. Misschien zelfs ook onpersoonlijk. Dat beeld kan ik begrijpen, want betrokkenheid en gemeenschapszin begint bij individuen. Mensen die het beste met onze samenleving voor hebben en daar onzelfzuchtig hun steentje aan bijdragen.  In Bergen op Zoom  hebben we gelukkig ook van deze mensen. En een daarvan wil ik vanavond graag in het zonnetje zetten. Het gaat om iemand die zich al tientallen jaren inzet voor onze gemeenschap. Iemand die zich daarbij breed oriënteert: cultuur, sport, jeugd; het past allemaal in zijn straatje. Ik heb nu al verklapt dat het om een ‘hij’ gaat. Zomaar een greep uit zijn verdiensten:

  • als oprichter van Bouwclub Variant en later als voorzitter van de Commissie Optocht bij de Stichting Vastenavend nauw betrokken bij de vastenavend in Bergen op Zoom. Een extra vermelding waard is dat hij Bouwclub Variant eigenlijk als jeugdvereniging opzette. In dat opzicht kun je stellen dat hij al aan het einde van de jaren 1960 jeugdwerk avant la lettre toepaste;
  • mede initiatiefnemer, bestuurslid en medeorganisator van de jaarlijkse Herderstocht;
  • was als voorzitter en bestuurslid verbonden aan de Maria-Ommegang en neemt nog ieder jaar trouw deel aan deze waardevolle dankstoet;
  • voorheen jeugdvoorzitter en later voorzitter van FC Bergen en in zijn jonge(re) jaren verdienstelijk keeper bij voetbalvereniging MOC en later bij FC Bergen. Dat hij nu erevoorzitter van FC Bergen is zegt iets over zijn betekenis voor deze voetbalclub;
  • al vele jaren speaker tijdens de doorkomst Roparun;
  • voorheen voorzitter van de Bergse Ambtenaren Revue  en gedurende een reeks van jaren als verdienstelijk conferencier verbonden aan deze revue.
  • al meer dan 25 jaar buitengewoon ambtenaar van de Burgerlijke Stand voor de gemeente Bergen op Zoom;
  • tot en met 2016 voorzitter en nog steeds uitvoerend lid van en bij de Stichting Sint Nicolaas Bergen op Zoom. Aan deze stichting is hij al meer dan 40 jaar verbonden, waarvan ruim 20 jaar als voorzitter. Onder zijn leiding is de stichting enorm gegroeid en heeft ze aan de landelijke Sinterklaastraditie een lokale draai gegeven. Zelfs in die mate dat ze het landelijke Sinterklaasplatform zeer tot de verbeelding spreekt. In 2015 heeft hij de leiding gehad over 100 jaar Stichting Sint Nicolaas in Bergen op Zoom, waarbij de stichting een nauwelijks te overtreffen activiteitenaanbod heeft gepresenteerd, dat voor iedereen bereikbaar is geweest. Op 10 december 2016 is hij door het bestuur van de Stichting Sint Nicolaas benoemd tot beschermheer van deze stichting;
  • tal van organisaties en particulieren - vaak ook voor gelegenheidsactiviteiten – doen zelden vergeefs een beroep op hem. 

Kortom, een lange lijst van verdiensten, die voor een groot deel is terug te voeren op de talenten en drive om bij te dragen aan de samenleving van de man die we vanavond in het zonnetje zetten. Juist, Rieny Hagenaars… Rieny, mag ik je vragen bij me te komen staan.

Rieny, de raad van de gemeente Bergen op Zoom heeft, gelet op het bepaalde in de Verordening Erepenning 2008, besloten aan jou, Quirinus Cornelis Maria Hagenaars de erepenning van de gemeente Bergen op Zoom met inscriptie toe te kennen. Voordat ik u allen hier aanwezig en getuige van dit bijzondere moment in de gelegenheid stel Rieny te feliciteren, wil ik graag nog één frase uit de oorkonde met u en met jou Rieny  delen. Ik citeer:

De inzet van de heer Hagenaars voor de lokale sportwereld en het cultuurlandschap en dat dan weer in relatie tot sociale samenhang in onze lokale samenleving is van grote waarde voor de gemeenschap Bergen op Zoom. Die inzet strekt tot voorbeeld en laat zien waartoe betrokkenheid, drive, overredingskracht en gemeenschapzin kunnen leiden. Daarvoor is hem zeer veel dank verschuldigd.

Rieny, mag ik je vragen deze penning en de oorkonde die daarbij hoort nu in ontvangst te nemen.

Natuurlijk zou dit alles misschien minder binnen bereik zijn geweest als Rieny het thuisfront niet mee zou hebben. Een dankjewel aan het thuisfront is dan ook zeker op z’n plaats. Door het aanbieden van een bos bloemen aan Netty bedank ik tevens de kinderen Pieter-Jan en Marielle.